Gakondo

Imihango y'Ubwiru

ibagejejweho na
Rose-Marie Mukarutabana


  Introduction (EN)  
  Introduction (FR)  
  Ijambo ry'Ibanze  

  The Royal Lists  
  Les Listes royales  
  Ubucurabwenge  

  The Royal Myths  
  Les Mythes royaux  
  Ibitekerezo  

  The Royal Poetry  
  Les Poésies royales  
  Ibisigo  

  The Royal Rituals  
  Les Rituels royaux  
  Ubwiru  

  Other Texts  
  Autres Textes  
  Ibindi  

  RMM's Papers  
  Papiers Divers  
  Inyandiko bwiite za RMM  

  Index of Articles  
  Index des Articles  
  Irondooro ry'Ibirimo  

   

INZIRA Y'UMURIRO

  Umwam ubyárir Umuriro ní Yuhi
  Akiim i Ndúga
  Agatuur i Ndúga
  Akaraguz ar' i Ndúga
5   Akeez imáan ar' i Ndúga
  Agatsind ar' i Ndúga
  Akagab ingab ar' i Nndúga
  Zigahaabw umugabá
  Zikajya kumútsindira
 
10   Ishyanga ryamugoméye
  Ntiyámbuk urúuzi rwaa Mwógo
  N úrwaa Nyábaróngo
 
  Imirwa y Umuríro n íibiri
  Ni Karamá na Máshyiga
15   Na Rúbona rwaa Kamonyi
 
  Ikibariro cyó kubyárir Umuriro
  Cyabá cyáje
  Abaragúza b áabíiru
  Bakaraguriz iyó mirwa
20   Ukw ár íibiri
  Uwerewe bakahuubak urugó
  Rw íicyúzurirahó
  Urwaa kámberé n ínz imwé
  N ígikaari cyáa rwo
 
25   Abíiru baarwereje bakarúraariira
  Agaháguruk Umwénemuhinda
  Akajya kuu Nganzo ya Múshongi
  Akabyirur umubyirúre w íntenge
  N Iisúka y Icyúmwé
30   N íintóorezo munani
  N ímihoro munani
  N íbisomyo munani
  N ímbaazo munani
  N íinshyáamuro munani
35   N íngongo munani
  N ámasúk ané
 
  Agasiib imigera
  N íicyúma cyogósha
  N úruhindu n íicúmu n úmwambi
 
40   Ibyúma bakabíkwikira
  Muu ntí z íimyífuuzo
  Bakabijyan ibwami
  Bakabih Abéenefwati
  Bakajy i Mwurire wa Múhima
45   Bakaharamvur ibicúba munani
  N ínkongooro munani
  N íbirábyo munani
  N íbyavuuzo munani
 
  Bakajya mu Gicúba cyaa Nyundo
50   Bakaharamvur ibicúba munani
  N ínkongooro munani
  N íbirábyo munani
  N íbyavuuzo munani
  Bigahitira ku kiráaro
55   Cy Umutwar utwár abíiru
 
  Agaháguruk umwána w Umutsoobe
  N úuwó kwaa Séebidegéde
  Bagaheera mu cyambu cy 'Amahembe
  Bénd urwendo rwó hekurya
60   N úurwó hákuno
 
  Baagerá mu cy 'Ikináni
  Bakakírenga n íicy 'Umutobó
  N iibyambu by ímigogó
  Bakagenda bénd urwondo
65   Rwó hakurya n úurwó hakuno
  Bakagarurwa n íicyó mu Kigeri
  Cyambúkiishwa amaguru
 
  Bagatumir umukobwa w Abaha
  Ni w úb úr íimbere
70   Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfíte sé na nyina
  N úmukobwa w Abéga
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfíte sé na nyina
75   N úmukobwa w Abakóno
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfíte sé na nyina
  N úmukobwa w Abagesera
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfíte sé na nyina
80   N úmukobwa w Abatsoobe
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfite sé na nyina
  N úmukobwa w Aabéenemugunga
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfite sé na nyina
  [N úmukobwa w Abenmunyiga
  Ufíte sé na nyina
  Na músaaza w úfite sé na nyina]
  N úmukabwa w Abéenecyambwe
  Ufíte sé na nyina
85   Na músaaza w úfite sé na nyina
 
  Abageni bakaaz ar úumunani
  Na básaaza báa b ukw ár úumunani
  Na múshiki w úmwami w ímuhana
  Uzáamuh ímpandu
90   Wons úmuhungu
 
  Bagatumir inká
  Izó muu Nyúbahiro
  Zikaaz ar éenyé zónsa
  Ebyiri zóns amamáana
95   N íntaama yáa b imwé
  Yons imáana
  N íizó muu Ngab ényé
  Ebyiri zons ámamáana
 
  Bagatumir amáazi
100   Ya Gísizi n áya Mbizi
  Akaazanwa na Gákondo
  Ikayaazan ar íikóro
 
  Bagatumir intango y' i Buhanga
  N úrwondo rw i Bbuhanga
105   N ímiramá y' i Ruhangari
  N ícyokoozo cyáaho cy ímiramá
  N ímyishywa y' i Burega
  N íiy 'i Butángampúndú
  N íiyó mu Gicúba cyáa Nyundo
110   N íshyozá ryó mu Gicúba cyaa Nyundo
  Bagatumir intáratára
  Ahó zameze hóose
 
  Bakarem inká
  Bakazigira mirongw irindwi
115   Zigasaaga hw íimfíizi
  Yó muu Nyúbahir imwé
  Bagatind ibicúba by' Iinyúbahiro
  Umubar úkw ábageni banganá
  Imirim ikab irángiye
 
120   Umwam agateer uruganda
  Mu gikaari kwaa Cyírima
  Akavugut akagira kané
  Agah Umwénemuhinda
  Akavugut akagira kané
125   Bagah uwó kwaa Mutamwa
  Akavugut akagira kané
  Umwam akend inkindi y íntaama
  Akajy imbere y íizíiko
  Akabyirura mu mubyirúre w íntenge
130   Akagira kané
  Agah Umwénemuhinda
  Akabyirur akagira kané
  Uwó kwaa Mutamw akúuzuza
 
  Icyo gihe reer úmutsoobe
135   Akazitunga ku rutáratára
  Azígera muu nda y' Umwami
  Ngo hatagir íísaaguka n imwe
  Umwám akajya ku mubyirúre
  W Iisúka y Iicyúmwé
140   Akabyirur akagira kané
  Agah Umwénemuhinda
  Akabyirur akagira kané
  Agah uwó kwaa Mutamw akúuzuza
 
  Umwám agaseezerer abanyámahanga
145   Ugir iy áajy ákahajya
  Utahagír agasigara kur úuwo murwa
 
  Umwam agaháguruka
  Haabá kur akaráara mw iiráaro
  Haabá buguf ákiizindura kare
150   Kugira ngw ataraará
  Atábyaríy Umuriro
 
  Yagerá ku Kaarubanda
  Akend icúmu ryé Rwamútara
  Akambar Ubushingo
155   Ingug íkamujy imbere
  N ábanyákamberé bafit Inyundo
  Akabyukuruka mur íiyo nzu
  Agacaaniisha záa nkwí
  Z ímiramá y i Ruhangari
160   Akayobora Gihánga
  Agaheerezw Inyundo n Ubushingo
  Indamúts ikaramutsa
 
  Akabugaaniriz abageni
  Akabanz umukobwa w Abaha
165   Agakurikiza h úw Abega
  N úuw Abakóno
  N úuw Abagesera
  N úuw Abatsoobe
  N úuw Aabéenemugunga
170   Núuw Aabéenemúnyiga
  N úuw Aabéenecyambwe
 
  Abageni bagatéerera
  Hagasigara hácund abíiru
 
  Umwána w úmutsoobe
175   Akamwambika záa ntenge muu nda
  Akamwambik ikigondo
  Cy íinká yeeréwe
  Nó kubyárir umuriro
 
  Umwam akenda murí yáa masúka
180   Agafukura kuu nkingi y ámacúmu
  Agafukur akagira kané
  Umutsoob agafukur akagira kané
  Agaha n úuwó kwaa Séebidegéde
  Agafukur akagira kané
185   Agah ushaatse wéese gufukura
  Bakaba bágeramó yáa ntango nshyá
 
  Icyo gihe reer ábíiru
  Barajíisha yáa myishywa
  Y 'i Burega n íiy' i Butángampúndú
190   Bakagir urugáta
  Rw íintéeko rwó haasí
  N úurwó mw iijosi
 
  Icyo gih Umutwá wó kwaa Bwámí
  Arabúmb icyansi
195   Murí rwáa rwondo rw' i Buhanga
  Bakaazana nóoneh úrugáta
  Rw intéeko rwó haasi
  Bagatereka hó yáa ntango y' i Buhanga
  Bagashyirah úrundi rugáta
200   Rwó mw iijosi
 
  Bakaazana cyáa cyokoozo
  Cy úmuramá w i Ruhangari
  Umwam akookoor akagira kané
  Umutsoobe n úuwó kwaa Séebidegéde
205   Ngo twokoor inká mu Rwanda
  Twokoor abantu mu Rwanda
  Twokoor Urwanda rw' Umwami
  Umuriro ntibáwumaremó
 
  Umutsoob agasohoka
210   Agakama yáa ntaama
  Umutwá wó kwaa Bwám ákayífatira
  Bakaazana yáa matá
  Bakayaterek iruhande rw íinini
  Bat izi n íinyábuhóro
215   Umwami w' Urwand agir úbuhóro
  Bagasuka yáa máazi mu matá
  Bat aya n áamáazi
  Ya Gísizi n áya Mbizi
  Inká n ábantu mu Rwanda
220   Bihor ár úurusiz ar íimbizi
 
  Bakaazan intango
  Y íbwaami yar asanzwe
  Bagashyira mó yáa máazi
  Ya Gísizi n áya Mbizi
225   Abíiru ngo pshy....
  Twazimy amaseeke
  Twazimy amasaazi
  Twazimy ibigátura
  Muu nká nó mu bantu
230   Twazimy imizé yóose
 
  Bakaazana záa nkwi zaasigáye
  Z ímiramá y 'i Ruhangari
  Bagashyira murí yáa ntango nshyá
  Bagafatiish umuriro
 
235   Abageni bakaaza kwavuura
  Isoro bakayikubira mu gicúba
  Cy úmukubwa w Abaha
 
  Insánga zigataaha
  Agakám Umuheeka
240   Akaremy amatá mu cyansi
  Umwám akuuzuz inká zé
  Ngo wuuzuz inká mu Rwanda
  Wuuzuz abantu mu Rwanda
 
  Akajya muu nzu
245   Akanyw inká zé
  Agakora kurí yáa soro
  N íntoki z ímisumba
  Akarabana mu ruhanga
  Na wáa mukobwa w Abaha
250   Akaakiira
  Agasohoka
  Mushíki wé w ímuhana
  Akamuh impundu
  Agahaabw inká yons ínyána
  Na w ába yóns umuhungu
 
255   Agasohok umutsoobe
  N Iisúka y Icyúmwé
  Agahagarara ku Kaarubanda
  At iki n íikí Rubánda ?
  Bat icyo n íicyúmwé
260   At igihúgu n Iicyumwe kókó
  N iicyaa Yuhi.
 
  Agasubira muu nzu
  Akaazan ingoma
  Akayishyira ku Kaarubanda
265   Akayih umurishyo
  Ati nshiiy imizé muu nká
  Nyiciiye nó mu Bantu
 
  Uwó kwaa Séebidegéde
  Akaazana yáa ntango
270   Akayibyarira mu gikaari
  Aríko ntayimiramize
 
  Bakaazan imfíizi yó muu Ndwanyi
  Bakayibiikiirir aho
  Umwam agasiga bágabura
 
275   Bakaba báaruubats urugó ku Kaarubanda
  Bakarushyiramó wáa mukobwa w Abaha
  Záa nká zaaremw úkw árí mirongw irindwi
  Bakaziit Imiramá
  Na yáa ntaama bakayisiga mu Miramá
280   Umuheek akazikamir umukobwa w Abaha
  Abanyamuriro bakawuraariirir ahandi
 
  Yuh akungur imirwa y 'i Ndúga
  Imiz ígacíika
  Yuh akagir ubujyeri.


WS Logo   Site designed and hosted by: WebSpinners.com   (info@webspinners.com)
 © 2002, 2003, by Donald L. Blanchard.